گفتار درمانی

 | تاریخ ارسال: 1399/6/25 | 


کارشناس مسئول: فائزه حمدی
مدرک تحصیلی:  کارشناس گفتار درمانی و کارشناس ارشد روانشناسی
 

                                              

  شماره تماس بخش :۳۳۱۳۰۷۳۷                                                                              محل دستیابی : طبقه زیر زمین اول


معرفی بخش :
گفتار درمانی یکی از رشته های علوم پزشکی در شاخه توانبخشی است که به بررسی اختلالات گفتاری می پردازد. منظور از اختلالات گفتاری آن دسته از اشکالات یانقص هایی است که بر روی زبان، گفتار، صدا، ریتم و آهنگ صدا تأثیر می گذارد. وظایف آسیب شناس گفتار و زبان عبارتند از: ارزیابی، شناخت و تشخیص اختلالات گفتاری و ارائه درمان مناسب که با تکیه بر تمرین و تکنیک های درمانی، به ویژه مشاوره بانزدیکان بیمار، در رابطه با چگونگی تداوم تمرینات در منزل، پایه ریزی می گردد.

اهم شرح وظایف مسئول فنی داروخانه:

انواع اختلالات گفتار و زبان که در حیطه ی کار آسیب شناسان گفتار و زبان قرار می گیرند:

 تأخیر در رشد گفتار و زبان:
این تأخیر در اثر دو عامل ایجاد می شود:
الف) عضوی: مانند عقب ماندگی ذهنی، کم شنوایی و فلج مغزی.
ب) محیطی: مانند کودکانی که نمی توان برای تأخیرشان علت مشخصی در نظر گرفت.
پ) عقب ماندگی ذهنی: گروهی از کودکان بعلت کم رشدی ذهنی در تمام مراحل رشد نسبت به همسالانشان عقب ترهستند و تأخیردارند، در اصطلاح به این کودکان عقب مانده ذهنی گفته می شود.
علل ایجاد عقب ماندگی ذهنی در کودکان :
انواعی از سندرم ها از جمله: سندرم داون، سندرم فریاد گربه، سندرم ایکس شکننده، سندرم ترنر، سندرم کلاین فلتر.
اختلالات متابولیکی شامل: اختلال در سوخت و ساز پروتئین ها (فنیل کتونوری) – اختلال مربوط به سوخت و ساز مواد قندی (گالاکتوزومی)، اختلال مربوط به سوخت و ساز چربی (تی ساکس)، افزایش آمونیاک در خون.
علل محیطی : معمولا ً زمانی است که والدین گفتار کودکانه ی فرزندشان را تشویق می کنند یا با الگوی صحیح با کودک صحبت نمی کنند، در این حالت است که کودک نحوه ی تلفظ صحیح صداها را یاد نمی گیرد و اختلال تولیدی ایجاد می شود.
اختلال یادگیری :
کودکانی که اختلال یادگیری دارند، در یک یا چند فرآیند اساسی یادگیری مثل درک مطلب، کاربرد زبان گفتاری یا نوشتاری دچار مشکل هستند. این اشکالات ممکن است در کودکان بصورت های گوناگون مانند: دشواری در گوش دادن، فکرکردن، صحبت کردن، خواندن و نوشتن، هجی کردن و حساب کردن ظاهر شود.
زمان شروع گفتار درمانی:
شما والدین عزیز با مطالعه ی روند رشد طبیعی گفتار و زبان، زمانی که احساس کردید کودکتان از معیار طبیعی در هر سنی عقب تر است حتماً به یک آسیب شناس گفتار و زبان مراجعه نموده و مشاوره های لازم را از آن ها دریافت نمایید.
زودرس بودن نوزاد، کمبودی موقع تولد، یرقان و تشنج در بدو تولد، تشنج در اثر تب یا بدون تب در سنین پس از تولد، گاهی می تواند از علل تأخیرات و آسیب های گفتاری در آینده باشد، پس بهتر است با مشاهده ی موارد فوق در فرزندتان یا هرگونه تأخیر در رشد وی، جهت دریافت مشاوره های لازم به یک آسیب شناس گفتار و زبان مراجعه نمایید.
ویژگیهای گفتاری افراد دارای شکاف کام :
صدای تودماغی ( hypernasality)، کاهش فشار تنفس دهانی، شکلک های بینی هنگام گفتار، اختلالات صوت شامل خشونت صدا، نفس نفس زدن، بم و آهستگی صدا، درهم پیچیدگی کیفیت صدا و اختلالات تولیدی به دلیل نقایص ساختمانی.
اختلال اکتسابی زبان (آفازی)
از جمله این اختلالات، آفازی است که فرد در سه فرآیند درک زبان، فرمول بندی و یا هر دو دچار اختلال می شود. آفازی در اثر آسیب به مناطق مختلف مغزی در نیمکره چپ به علل مختلفی ازقبیل تصادف، سکته های مغزی، ضربه و تومور بوجود می آید.
۵- اختلال تولید:
این نوع اختلال مشخصاً بیش از هر نوع عارضه گفتاری، دقت و توجه آسیب شناسان گفتار را به خود جلب می کند و ۸۰% موارد اختلالات گفتاری را تشکیل می دهد.
انواع اختلالات تولیدی عبارتنداز:
۱-حذف
۲-خرابگویی
۳-اضافه
۴-جانشینی
اختلالات تولیدی به علل زیر ایجاد می شوند:
۱-علل کارکردی: بر اثر ناتوانی های حسی (عدم آگاهی کودک نسبت به عملکرد اندام های تولیدی گفتار).
۲- علل عضوی: یعنی بر اثر مشکلات عضوی مثل عقب ماندگی ذهنی، کم شنوایی، فلج مغزی و یا مشکلات دندانی ایجادمی شود.
-عوامل مربوط به دوران بارداری: بیماریهای مادر شامل سفلیس، سوزاک،سرخجه، توکسوپلاسموز، سن بالای مادر، قرار گرفتن در معرض اشعه ایکس و اعتیاد به الکل و مواد مخدر، داروهای شیمیایی و عامل.
۵- عوامل مربوط به زمان تولد شامل نارس بودن نوزاد، زایمان سخت و دشواری تنفسی.
۶-عوامل مربوط به بعد از تولد شامل: بیماری مننژیت و آنسفالیت، ضربه های مغزی، اختلالات تشنجی، فلج های مغزی، مسمومیت ها و سوء تغذیه.
ب ) فلج مغزی:
واژه فلج مغزی برای توصیف اختلالات حرکتی ای بکار می رود که در اثر آسیب به دستگاه عصبی مرکزی ایجاد می شود. این آسیب ممکن است حین زایمان یا قبل از زایمان یا بلافاصله پس از زایمان به نوزاد وارد شود. این اختلال باعث ایجاد علائمی می شود که به شرح زیر است: تأخیر در رشد گفتار و زبان – اختلال در بلع، جویدن، مکیدن، فوت کردن و آبریزش از دهان که معمولا ً این مشکلات در اثر ضعف عضلات دهان ایجاد می شوند، رفلکس های ابتدایی پایدار، ضعف در هماهنگی گفتار و تنفس، ضعف بینایی و تشنج.
ج ) کم شنوایی
شنیدن یکی از مهمترین حس های موجود در انسان است و در صورت نبود آن، فرد دچار مشکلاتی در گفتار و زبان خود می شود. خانواده ها باید با مشاهده هرگونه علائمی ناشی از نقص در شنوایی فرزندشان به پزشک متخصص و در صورت نیاز به یک شنوایی شناس مراجعه نمایند تا با انجام تست های مربوطه از وجود یا عدم وجود مشکلات شنوایی مطمئن شوند و در صورت وجود مشکل جهت دریافت مشاوره و اقدامات درمانی مناسب به یک آسیب شناس گفتار و زبان مراجعه نمایند.
اوتیسم یکی دیگر از اختلالاتی است که از علائم آن تأخیر در رشد گفتار و زبان می باشد که در هیچ یک از گروه های عضوی و محیطی قرار نمی گیرد.
اوتیسم یکی از اختلالات عصبی رفتاری است که قبل از رسیدن کودک به ۳ سالگی با صحبت نکردن و ناتوانی در برقراری ارتباط اجتماعی و انجام فعالیت های محدود و مشخص در کودک مشخص می شود.
شیوع اوتیسم ۲۰ مورد در هر ۱۰۰۰۰۰ تولد زنده می باشد. مبتلایان به اتیسم کودکانی منزوی و بی علاقه و فاقد ارتباط و ناتوان در برقراری رابطه ی عاطفی با اطرافیان هستند. بسیاری از آنان از درک افکار، احساسات و نیازهای دیگران ناتوانند.
۲- اختلال روانی گفتار (لکنت)
هرگونه اختلال در تداوم، سرعت، سهولت در تولید یا برنامه ریزی سیستم گفتاری باعث ایجاد پدیده ای به نام ناروانی می شود. ناروانی به دو دسته ناروانی طبیعی و غیرطبیعی تقسیم می شود:
ناروانی طبیعی: این نوع اصطلاح برای کودکان زیر ۶ سال (محدوده سنی ۶ - ۵/۲سال ) کاربرد دارد. بعلت نارسایی و ناکامل بودن رشد سیستم عصبی – عضلانی مربوط به مهارت های گفتاری مورد نیاز اتفاق می افتد و در اکثر مواقع با عارضه لکنت اشتباه گرفته می شود. از نشانه های مهم آن عدم آگاهی کودک است که اگر با آن برخورد درستی نشود و یا در اثر رفتار غلط والدین و مشورت نکردن با آسیب شناس گفتار و زبان ممکن است به لکنت تبدیل شود.
لکنت یاناروانی طبیعی: زمانی اتفاق می افتد که در جریان طبیعی گفتار یک وقفه ناگهانی و غیرطبیعی بوجود بیاید که این وقفه ممکن است به خاطر گیر، تکرار صدا،
بخش ها، کلمات و یا حتی عبارات، کشیده گویی صداها، بخش ها، کلمات و یا به میان اندازی صدا و بخش و کلمه ایجاد شود.
برخی اوقات هم با قفل شدن زبان همراه است و کودک بعلت آگاه شدن از مشکل، رفتارهای اجتنابی دیگری هم نشان می دهد (مثل خجالت کشیدن، صحبت نکردن، پرخاشگری و... )
اختلال صوت:
هر گونه اختلال در کیفیت صدا مثل زیروبمی، بلندی و انعطاف پذیری صوت از مشخصه های صدای افراد مبتلا به اختلالات صوت است.
علائم اختلال صوت:
گرفتگی صدا - نفس آلودگی - خستگی صوتی - کاهش دامنه آواسازی – بی صدایی – قطع زیر و بمی یا زیر و بمی نامناسب - آواسازی توأم با تلاش و کوشش – لرزش صدا.
ندول، پولیپ، سرطان حنجره، زخم شدگی تار صوتی، پرده بین تار صوتی و فلج تار صوتی و نیز استفاده بد و نادرست از صدا باعث ایجاد اختلالات صوتی می شود.
اختلال تشدید:
تشدید زیر مجموعه ی کیفیت صوت است. گروه بزرگی از افراد دارای اختلال تشدید، افراد دچار شکاف کام هستند که می تواند از یک شکاف در نرم کام تا شکاف هایی در دو کام (نرم کام و سخت کام )، لثه ها فک بالا و لب را شامل شود.
این افراد پس از ترمیم شکاف موجود در کام مشکلاتی در تشدید صدا دارند و این بدلیل به هم خوردن عملکرد دریچه کامی – حلقی است. این دریچه در ته حلق قرار دارد و زمانی که صداهای دهانی تولید می شوند ( همه صداها به جز / م / و / ن ) دریچه بسته می شود تا هوا از دهان خارج گردد.




دفعات مشاهده: 394 بار   |   دفعات چاپ: 52 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر